<![CDATA[Forum Atmosfer - Türkiye'nin Hava Durumu Forumu - DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR]]>

<![CDATA[Forum Atmosfer - Türkiye'nin Hava Durumu Forumu - DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR]]> https://www.forumatmosfer.com/ Mon, 25 May 2026 02:06:52 +0000 MyBB <![CDATA[536 YILINDA DÜNYA'NIN BÜYÜK BİR BÖLÜMÜNÜ KAPLAYAN SİS PERDESİ]]> https://www.forumatmosfer.com/konu-536-yilinda-dunya-nin-buyuk-bir-bolumunu-kaplayan-sis-perdesi.html Sun, 12 Apr 2020 17:30:54 +0300 https://www.forumatmosfer.com/konu-536-yilinda-dunya-nin-buyuk-bir-bolumunu-kaplayan-sis-perdesi.html 536 senesi dünyada yaşamak için neden en kötü yıldı?

resim

Yaşadığımız dönemin kötü ve zor olduğunu düşünüyorsanız, bir kez daha düşünün. Dünya tarihinde yaşadığımız dönemden çok daha beter zamanlar var.

Harvard Üniversitesi'nden Orta Çağ tarihçisi ve arkeolog Michael McCormick'e göre, M.S. 536, dünyada yaşamak için "en kötü yıllardan biri ve hatta en kötüsü olabilir."

McCormick, Science dergisine yazdığı makalede, 536 yılında Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın bir bölümünü gizemli bir sis perdesinin kapladığını ve tam 18 ay boyunca hem gece hem de gündüz dünyanın karanlıkta kaldığını yazdı.

536 yılının yazında, hava sıcaklıkları 1,5 ile 2,5 derece düştü ve böylece son 2300 yılının en soğuk 10 yılı başladı

Çin'e yaz aylarında kar yağdı, ekinler dondu ve insanlar açlıktan öldü.

İrlanda'da resmi belgelere göre, "536 ile 539 yılları arasında yiyecek ekmek bulunamadı."

Beş yıl sonra, 541 yılında ise o dönem Doğu Roma(Bizans) İmparatorluğu'na ait olan, Mısır'ın güneydoğusunda Nil Nehri'nin en doğu ağzında yer alan liman kenti Pelusium'da hıyarcıklı veba (bubonik veba) salgını baş gösterdi.

McCormick'e göre, bugünkü adıyla Justinianus Veba salgınında hastalık çok hızlık bir şekilde yayıldı ve Doğu Roma İmparatorluğu'nun nüfusunun üçte birini ortadan kaldırarak, çöküş sürecine de ivme kazandırdı.

Peki ama bu yıkıcı olayları tetikleyen neydi?

resim

Karanlık Dönem

Tarihçiler uzun yıllardır, altıncı yüzyılın ortalarında çok uzun süren, dünyanın günışığından mahrum kaldığı karanlık bir dönem yaşandığını biliyorlardı. Ancak bu gizemli sis perdesinin nereden geldiği ise bilinmezliğini koruyordu.

Ancak, Harvard Üniversitesi İnsan Tarihi Bilimi için Girişim grubundan araştırmacılar, İsviçre'de yer alan bir buzuldan alınan aşırı bir buz parçası üzerinde aşırı hassas bir inceleme yürüttü ve bu karanlık döneme dair yeni bir açıklama getirdi.

536 yılının baharında oluştuğu bilinen buz parçasında, iki adet mikroskobik volkanik cam parçacığı bulundu. Bu da İzlanda veya Kuzey Amerika'da meydana gelen büyük bir volkanik patlamanın küllerinin kuzey yarıküreye yayıldığı tezini gündeme getirdi.

Araştırmacılar, volkanik sisin, soğuk hava dalgasıyla birlikte rüzgarlarla önce Avrupa'ya ardından da Asya'ya taşındığını düşünüyor.

540 ve 547 yıllarında da birer büyük volkanik patlama daha yaşandı.

resim

100 Yıl Sürdü

Üst üste yaşanan volkanik patlamalarla ve aynı dönemde baş gösteren veba salgını, Avrupa'yı ekonomik durgunluğa soktu ve bu dönem 640 yılına kadar yaklaşık 100 yıl devam etti.

640 yılına ait buz parçası ise bu dönemde ekonominin toparlanmaya başladığını gösteriyor.

Araştırmacılar, buzulda donmuş şekilde bulunan ve havayla taşınan kurşun düzeyinin arttığını tespit etti ve bu da 500'li yılların sonunda düşüş göstermeye başlayan gümüş madenciliğinin yeniden toparlanmaya başladığına işaret ediyor.

Kurşun düzeyinde ikinci bir artış da 660 yılında görülüyor. Bu da ekonomik faaliyetlerde gümüşün daha sık kullanılmaya başlandığı anlamına geliyor.

Oklahoma Üniversitesi'nden Orta Çağ ve Roma tarihçisi Kyle Harper, doğal afetlerle ilgili kayıtların ve buzulun içinde donup kalan insan kaynaklı kirliliğin "Roma İmparatorluğu'nun çöküşüne neden olan beşeri ve doğal nedenlerin birleşimini ve yeni Orta Çağ ekonomisinin erken olaylarını anlamamız için bize yeni bir kayıt" sunduğunu söyledi.

Buzuldan elde edilen bilgiler, bilim insanlarının Batı medeniyetinin en karanlık dönemlerinden birinin bilinmezleri üzerindeki sis perdesini kaldırmasına da yardımcı oluyor.

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-46449733]]> 536 senesi dünyada yaşamak için neden en kötü yıldı?

resim

100 Yıl Sürdü

Üst üste yaşanan volkanik patlamalarla ve aynı dönemde baş gösteren veba salgını, Avrupa'yı ekonomik durgunluğa soktu ve bu dönem 640 yılına kadar yaklaşık 100 yıl devam etti.

640 yılına ait buz parçası ise bu dönemde ekonominin toparlanmaya başladığını gösteriyor.

Araştırmacılar, buzulda donmuş şekilde bulunan ve havayla taşınan kurşun düzeyinin arttığını tespit etti ve bu da 500'li yılların sonunda düşüş göstermeye başlayan gümüş madenciliğinin yeniden toparlanmaya başladığına işaret ediyor.

Kurşun düzeyinde ikinci bir artış da 660 yılında görülüyor. Bu da ekonomik faaliyetlerde gümüşün daha sık kullanılmaya başlandığı anlamına geliyor.

Oklahoma Üniversitesi'nden Orta Çağ ve Roma tarihçisi Kyle Harper, doğal afetlerle ilgili kayıtların ve buzulun içinde donup kalan insan kaynaklı kirliliğin "Roma İmparatorluğu'nun çöküşüne neden olan beşeri ve doğal nedenlerin birleşimini ve yeni Orta Çağ ekonomisinin erken olaylarını anlamamız için bize yeni bir kayıt" sunduğunu söyledi.

Buzuldan elde edilen bilgiler, bilim insanlarının Batı medeniyetinin en karanlık dönemlerinden birinin bilinmezleri üzerindeki sis perdesini kaldırmasına da yardımcı oluyor.

Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-46449733]]> <![CDATA[ABD TARİHİNDEKİ EN ŞİDDETLİ 11 KAR FIRTINASI]]> https://www.forumatmosfer.com/konu-abd-tarihindeki-en-siddetli-11-kar-firtinasi.html Mon, 24 Feb 2020 18:46:52 +0300 https://www.forumatmosfer.com/konu-abd-tarihindeki-en-siddetli-11-kar-firtinasi.html ABD TARİHİNDEKİ
EN ŞİDDETLİ 11 KAR FIRTINASI

Amerika Birleşik Devletleri tarihinde trajik izler bırakan bu 11 ölümcül kar fırtınası; yüzlerce kişinin ölümüne ve milyonlarca dolarlık maddi hasara yol açmıştı. İşte o tarihler ve kar fırtınalarına ait fotoğraflar:

1-) Mart 1888 Fırtınası (11-12 Mart 1888)

1888 yılı, Mart ayında, Boston, New York, Philadelphia ve Washington şehirlerini vuran, bu güçlü kar fırtınası sebebiyle; kar yüksekliği 1.20 cm yüksekliğe ulaşır. Ve bu şehirlerde yaşayanların hayatını kabusa çevirir.

2-) Knickerbocker Fırtınası (27-28 Ocak 1922)

Fırtına adını Washington'da bulunan Knickerbocker adlı bir tiyatrodan alır. Tiyatronun çatısı, içerisinde insanlar film izlediği sırada, karın ağırlığına dayanamayıp çökmüştür. Toplamda 98 kişinin hayatını kaybettiği açıklanır.

3-) Büyük Orta Batı Fırtınası, (26-27 Ocak 1967)

Ohio'dan New Mexico'ya kadar şiddetini hissettiren kar fırtınası toplamda 76 cana mal olur. Fırtına Chicago'da kar yüksekliği 24 saat içinde 60 cm'ye ulaşır. Bu yükseklik hala rekordur.

4-) 1969 Noel Arifesi Fırtınası (Aralık 25-28 1969)

New England'ı ve New York'un kuzeyinde etkili olan fırtına yüzünden, bu bölgelerde kar yüksekliği yer yer 1 metreye kadar ulaşır.

5-) Şubat 1978 Fırtınası (5-7 Şubat 1978)

Saatteki hızı 145 km'ye ulaşan rüzgarlar yüzünden, kasırga olarak anılan kar fırtınası, Massachussets'i çok şiddetli vurur. Karın yüksekliği kimi yerlerde 1 metreyi aşar.

6-) Mart 1993 Süper Fırtınası (12-13 Mart 1993)

New York'u vuran bu büyük fırtınada, kar yüksekliği 1.5 metreye ulaşır. Ve 300 insan hayatını kaybeder.

7-) Ocak 1996 Fırtınası (6-9 Ocak 1996)

Fırtına Kuzeydoğu ve Orta Atlantik eyaletlerini etkisi altına alır. Philadelphia'da 80 cm'ye ulaşan kar yüksekliği, bugün hala bir rekordur.

8-) Ocak 2005 Fırtınası (20-24 Ocak 2005)

Kuzeydoğuyu vuran fırtınada, Boston'a, saat başına 12 cm kar düşer. Şehir sonunda 1.2 metre yüksekliğinde kar örtüsünün altında kalır.

9-) 2010 Noel Arifesi Fırtınası (25-28 Aralık 2010)

New York'u etkileyen fırtınada, kar yüksekliği.50 cm'ye ulaşır.

10-) Kunduz Festivali Fırtınası (1-2 Şubat 2011)

Fırtına orta batıdaki bazı şehirleri öyle şiddetli vurur ki, felakete uğrayan bölgelerde devlet, olağanüstü hal ilan eder.

11-) Buffalo-New York Fırtınası (18-20 Kasım 2014)

Fırtına yüzünden Buffalo'da kar kalınlığı 2 metre yüksekliğe kadar ulaşmıştı. 100'den fazla insanın 2 gün boyunca evlerinde ve yollarda mahsur kaldığı fırtınada, 6 insan hayatını kaybetmişti.]]> ABD TARİHİNDEKİ
EN ŞİDDETLİ 11 KAR FIRTINASI

Amerika Birleşik Devletleri tarihinde trajik izler bırakan bu 11 ölümcül kar fırtınası; yüzlerce kişinin ölümüne ve milyonlarca dolarlık maddi hasara yol açmıştı. İşte o tarihler ve kar fırtınalarına ait fotoğraflar:

1-) Mart 1888 Fırtınası (11-12 Mart 1888)

New England'ı ve New York'un kuzeyinde etkili olan fırtına yüzünden, bu bölgelerde kar yüksekliği yer yer 1 metreye kadar ulaşır.

5-) Şubat 1978 Fırtınası (5-7 Şubat 1978)

New York'u vuran bu büyük fırtınada, kar yüksekliği 1.5 metreye ulaşır. Ve 300 insan hayatını kaybeder.

7-) Ocak 1996 Fırtınası (6-9 Ocak 1996)

Fırtına Kuzeydoğu ve Orta Atlantik eyaletlerini etkisi altına alır. Philadelphia'da 80 cm'ye ulaşan kar yüksekliği, bugün hala bir rekordur.

8-) Ocak 2005 Fırtınası (20-24 Ocak 2005)

New York'u etkileyen fırtınada, kar yüksekliği.50 cm'ye ulaşır.

10-) Kunduz Festivali Fırtınası (1-2 Şubat 2011)

Fırtına orta batıdaki bazı şehirleri öyle şiddetli vurur ki, felakete uğrayan bölgelerde devlet, olağanüstü hal ilan eder.

11-) Buffalo-New York Fırtınası (18-20 Kasım 2014)

Fırtına yüzünden Buffalo'da kar kalınlığı 2 metre yüksekliğe kadar ulaşmıştı. 100'den fazla insanın 2 gün boyunca evlerinde ve yollarda mahsur kaldığı fırtınada, 6 insan hayatını kaybetmişti.]]> <![CDATA[13 MART 1971 KONYA'DA 67 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ KAR FIRTINASI]]> https://www.forumatmosfer.com/konu-13-mart-1971-konya-da-67-kisinin-oldugu-kar-firtinasi.html Thu, 11 Apr 2019 13:55:10 +0300 https://www.forumatmosfer.com/konu-13-mart-1971-konya-da-67-kisinin-oldugu-kar-firtinasi.html 13 MART 1971

KONYA'DA 67 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ

KAR FIRTINASI

resim

Türkiye'de 12 Mart 1971 muhtırasının ertesi günü , 13 Mart 1971'de Konya'da yaşanan kar fırtınası , hem darbenin ertesi gününe denk gelmesi, hem de İstanbul'un en meşhur kışlarından biri olan 1987 yılı gibi yine mart ayına denk gelmesi , hem de kuvvetli fırtına yüzünden çok sayıda can kaybına sebep olmasıyla, ülkemizde extrem olayların kaydının tutulduğu meteoroloji tarihinde önemli bir yer edinmektedir.

İstanbul'un meşhur mart 1987 kışı için:
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

resim

13 Mart 1971'de Konya'da yaşanan fırtına, resmi kayıtlara göre 67 kişinin ölümüne, o zamanki koşullar dikkate alındığında kaydı tutulmayanlarla birlikte belki de bunun iki katı can kaybına sebep olarak, sırf bu yönüyle bile,Türkiye ve Dünya tarihinde iz bırakan önemli meteorolojik olaylar konusundaTürkiye'nin en büyük meteorolojik arşivini barındıran forumumuzda bu konunun da mutlaka araştırılması ve arşivimizde yer alması gerektiğine karar verdik.

resim

Konya’da, cumhuriyetten sonra yaşanan en sert geçen kışları araştırdığımızda, ‘Koca kar’ yağan yıl olarak hafızalarda yer edinen ve 1944 yılında olduğu söylenen yağış ve tipinin ön plana çıktığını gördük. 1954 yılında yine sert bir kış yaşayan Konya halkı, 1971 yılının Mart ayında ‘bahar geldi’ derken karşılaştığı kar yağışı ve fırtına nedeniyle pek çok sıkıntı ile karşılaştı. Çok sayıda vatandaş soğuktan donarak yaşamını yitirirken bazı köylüler tarlada ekin sularken mahsur kalıp 2 gün kurtarılmayı bekledi. Çalışanlar ve öğrenciler evlerine gidemedi…

resim

13 Mart 1971 cumartesi günü Konyalıların böyle bir meteorolojik olaydan asla haberleri yoktu.O yıllarda cumartesi günleri de okula yarım gün gidiliyordu.Herkes okulunda, işinde, gücündeydi, o gün yaşanılacaklardan habersiz....

Olaydan günler sonra Ziraat odası başkanının da açıkladığı üzere, halk bu konuda habersiz kalmanın tek suçlusu olarak Devlet Meteoroloji Müdürlüğü'nü seçmişti. Çünkü hava durumu bültenlerinde Konya yer almıyordu.

resim

Aslında ölümlere yol açan meteorolojik hadise, kuvvetli kar yağışından daha çok, kuvvetli fırtına hadisesiydi. Aşağıda o güne ait 500 hpa yer haritasında da görüldüğü üzere , izobarlardaki sıklık da zaten o bölgede yaşanacak çok kuvvetli fırtınanın da habercisiydi.

resim

O gün neler yaşandığını, Konya Postası'ndan gazeteci Muharrem Balatekin'in anılarını okuyarak , daha iyi anlayalım.

ÖLÜMLE YAŞAM ARASINDA

Bundan tam 47 yıl önce… 13 Mart Cumartesi. O yıllarda Cumartesi günleri yarım gün yani saat 13.00’a kadar okul ve mesai var. Sonra okul ve kamu kurum ve kuruluşları bir buçuk günlük hafta sonu tatiline giriyorlar.

Tarih biraz daha anlaşılsın diye 12 Mart 1971 Cuma’dan da bahsedeyim. Askeri bir muhtıra veriliyor siyasilere. Ülkede terör kol geziyor diye. Neyse konumuz bu değil.

13 Mart 1971 Cumartesi okuduğum Meram Ortaokulundan Zindankale’de ki şimdilerde Kızılay’a bağışlanmış 3 katlı apartmanın ikinci katındaki evimize geliyorum. Babam istasyonda çalışıyor. O gelince para alıp sinemaya gideceğim.
Şahin Sineması planım arasında. Bu sinema şimdiki öğretmen evine (çarşıdaki) yakın. Neyse babamdan para istiyorum. Babam parayı verirken

- Oğlum hava patlayacak gibi gitmesen iyi olur.

Hava kapalı ve durgun, bende babama

- Baba ne olur ki alt tarafı kar-yağmur yağar diyorum.

Ve parayı alıp sinemaya gidiyorum. Sinemada rahmetli akrabam Metin TORAN’da var. Dışarıdan haberimiz yok. Dışarıda inanılmaz bir tipi başlamış. Sinemadan çıkanlar tekrar içeri dönüyormuş. Elektrikler kesilince olayın farkına vardık. Sinema yetkilileri de, elektriğin gelmeyeceğini söyleyince, üzülerek sinemadan çıkıyoruz.

Bu arada okul arkadaşım diş hekimi Kemal ŞAHİN havanın kötü olduğunu, beraber kendi evlerine gidebileceğimizi, evlerinin çok yakın olduğunu söylüyor. Kabul etmiyorum. Rahmetli Metin’le beraber sinemadan çıkıyoruz.

Çıkar çıkmaz tipi bizi savuruyor. Görüş mesafesi sıfır. Metinle evlerimizin arası 100 metre. Ve Metin’le irtibatımız kesiliyor, herkes kendi başının çaresine bakıyor. Tipiden nefes alamıyorum, araçlar yollarda terk edilmiş. Zafer Pasajına ulaşıyorum. Orada biraz dinlenip evin yolunu tutuyorum.

resim

Nefes almak için paltomun yakasını kulağıma çekip boşluk yaratıyorum. Kulağımın paltoya yapıştığını sonradan fark ediyorum. İşte o anlar benim ölümle yaşam arasındaki anlarım. İçimden rabbime beni koruması için dua ediyorum. Kurtulursam şükür namazı kılacağım diyorum. Dizlerimin bağı çözülüyor.

Metinlerin evine kendimi zor atıyorum. Metin’de eve henüz gelmiş. Onu’da el ele tutuşup insan kurtaran 5-6 kişilik bir ekip getirmiş.

Beni rahmetli Sıddıka hanım teyze (nene) ve Metin’in annesi Fatma teyze soğuk bir odaya alıp zıplattılar. Kulağım paltodan kurtuldu, kendime geldim. Annem ve babamın beni merak edeceğini bildiğim için, eve gitmek istediğimi söyledim. Bütün kal ısrarlarına rağmen, iki kez eve gitmeyi denedim.

Tipi beni yerden yere vurdu, başarılı olamadım.

Akşam yemeğinde yoğurtlu yaprak sarması var. En sevdiğim yemek, oturduk tam yemek yiyeceğimizde, baca bastı ve kurumlar yoğurdun üstüne düştü. Rahmetli Sıddıka hanım teyze kaşıkla soba kurumlarını temizledi. Afiyetle yemeğimizi yedik.

Tabi sene 1971, Konya’da televizyon yok, sadece radyo var. Telefon ise nadir evlerde var. Telefonlarında çalışmadığını öğreniyoruz. Saat 22.00’da evime gitmek için bir deneme daha yaptım. Başarılı oldum, eve geldim. Ama kar kürtük yapmış, kapı falan gözükmüyor. Giriş katta oturan rahmetlik Konya Turizm Müdürü Nadir Ayvacı’nın camını kardan sıyırıp çaldım. Uzun uğraştan sonra kapıyı açtılar. Ağlayarak eve girdim. Evdeki sevinci tahmin edersiniz… Ev kalabalık. Amcam ve yengem bize sığınmışlar. Babam beni aramak için çıktığında 3 tane çocuğu bulmuş eve getirmiş. Sabaha doğru her şey normale bindi, fırtına ve tipi dindi.

Şehir içinde 70’e yakın ölü var. Dedim ya televizyon yok diye, Türkiye’min haberi bile olmamıştır.

Hayatımda yaşadığım birkaç kaza ve silah kazası dışında ölümle burun buruna geldiğim an 13 Mart 1971’deki bu hadisedir. Hala tazeliğini korur, anlatılmaz yaşanır denir ya. Görüş mesafesi sıfır, tipinin şiddetinden nefes alıyorsunuz, anormal soğuk var. Sığındığınız yerde ısınma imkanınız yoksa donuyorsunuz.

Rabbime şükürler olsun bugün yaşıyor ve bu satırları yazıyorum. 47 yıl önceki hadiseyle o tarihte Konya’da olup orta yaşın üzerindekilerinin anılarını tazelemek istedim. Allah ömür verirse bu tarihi her yıl gündeme getirmek isterim.

Ben okumayı sevmem diyenler için bu konunun işlendiği bir belgesel var youtube'da...

Bir de yaşanılanları Hakimiyet gazetesinden Ahmet Yıldız'ın ağzından dinleyelim:

Yıllar Sonra Yağan Kar Ve Bakkal Fırtınası!

"Pazar günü Sodur Köyümüzde kadim dostumuz namı diğer Albay Mehmet Ali Şahin Ağabey ziyaretimizde bana;

--- Ahmet Başkan yetmişli yıllarda olan ve halk arasında “Bakkal fırtınası” olarak bilinen bu fırtınanın tarihini ay gün biliyor musun? Ben cevap vermeden Ahmet Çelik Ağabey;

--- Ben 11 Mart 1971 Cumartesi akşamı olarak biliyorum. Öyle değil mi Ahmet Başkan?

--- Ben de sizin gibi biliyorum. Mart ayı ve bir 1971 Cumartesi akşamı olmuştu. Dedim. Himmet Tömtöm;

--- Niyazi Yılmaz Ağabey o fırtına akşamı Konya’da Ocağın düzenlediği geceye katılacaklarmış ve yolda kalmışlar. O tarihini unutmamıştır soralım. Dedi ve telefon açtı. Niyazi Yılmaz Başkan 13 Mart 1971 demiş.

Daha sonra Himmet Tömtöm’ün dükkânında ben tekrar sorduğumda;

--- Ahmet Başkan biz o 13 Mart 1971 Cumartesi akşamı teşkilatın Konya’da düzenlediği Malazgirt Gecesine gidiyorduk. Çumra’nın çıkışında kaldık. Arabada altı kişi idik.

Arabanın benzini üç saatte içinde bitti. Tıpkı voleybolcular gibi arabanın içinde yer değiştire değiştire sabahı ettik.
Sabah arabayı olduğu yerde bırakarak yürüyerek Çumra’ya dönmüştük.

resim

Niyazi Yılmaz Başkanın Skoda marka o arabasını çok iyi hatırlıyorum. Az kahır çekmedi. Toplantılar, mitinglere hep o araba en önde giderdi.

43 yıl önce 13 Mart 1971 Cumartesi günü akşamında başlayıp sabaha kadar süren fırtına Çumra merkezde beş kişi hayatını kaybetmişti.

İzzetbey Camii (Dağlılar camii olarak bilinir.) karşı köşede Polis Ömer Yavuz’un birinci kat köşede bakkallık yapan baba ve iki oğlu evine dönerken fırtınada yolunu kaybedip üçü de ölür.

Bağlar mahallesinde Çumra’nın renkli simalarından Poz Mevlüt’ün hanımı ve çocuğu evinin bahçesinde hayatın kaybeder.

Özellikle bu tipide bakkal ve iki çocuğunu ölümünden dolayı 13 Mart 1971 Cumartesi günü olan fırtınaya Bakkal Fırtınası denmiştir.

resim

Ben o yıllarda ilkokula gitmekte idim. O zaman okula cumartesi öğleye kadar da gidilirdi.
İkindi üzeri sığırcık kuşları sürü sürü uçuyordu. Serçe kuşlarında telaş bahçe çelenlerindeki kamışların arasına sokuluyorlardı..

resim

Rahmetli babama bu anormollikleri anlatıp sebebini sorduğumda;

--- Oğlum bunun arkası boş değil Cenabı Allah yolda belde kalanın yardımcısı olsun. Demişti.

Babam rahmetlinin dediği gibi arkası boş çıkmadı. Göz gözü görmemesine kar tipi fırtına çıktı. Yatsı namazı sıralarında bağlar mahallesinde oturan Mustafa Amcam geldi. Ağlayarak;

--- Ben ne yapacağım İsmet ile Hasan ava gitmişlerdi daha gelmediler. Babam;

--- Ağa bu havada yapacak bir şey yok. Onlar muhakkak bir yere sığınmışlardır. Dedi. Amcam;

--- Ben gideceğim. Diyerek dışarı çıktı. Babam ağabeylerim Nuri ve Sami’ye;

--- Nuri, Sami üstünüzü kavi giyin. Başınıza poşu sarın. Tek sıra halinde yürüyün. Her yüz metre de öndeki değişsin amcanızı evine bırakın gelin. Dedi.

Evden çıktıktan sonra babam tekrar dışarı çıktı, girdi.

--- Hava daha da bozulmuş keşke ağamı ve çocukları salmasaydım. Deyip hayıflanmaya başladı. İki sat sonra sağ salim ağabeylerim döndüler.

resim

Sabah oldu tipi dindi. Bizim evin önündeki kanal karla dümdüz olmuş. Çarşamba Çayının üzeri aynı karla tepelemesine dolmuş. Köprüden geçer gibi karşıdan karşıya geçtik.

Babam rahmetli komşulardan at getirdiler ona bindi. Amcamın oğullarını aramaya gitti. Amcaoğulları şimdiki Çumra Şeker Fabrikası sapağında önüne gelmişler. Babam hemen attan inmiş;

--- Gelmiş geçmiş olsun çocuklar. Deyince her ikisi de babama sarılıp ağlamaya başlamışlar. Babam;

--- Geceyi nerde geçirdiniz? Diye sorunca;

--- Hacı Muhitte bir eve sığındık. Demişler. Babam;

--- Haydi oyalanmayın. Evde kızılca kıyamet koptu haber beklerler. Ata binip eve geldi. Amcama;

--- İsmet ile Hasan Sulu Ziraatın oradalar geliyorlar. Gözümüz aydın olsun. Gelmiş geçmiş olsun. Dedi. Amcam ve Iraz yengem sevinç gözyaşlarına boğuldular.

Bir sure sonra süt dökmüş kedi gibi iki amcaoğlu bizim eve geldiler. Mustafa Amcam merakla soruyordu;

--- Oğlum ne diye hava bozdu da eve dönmediniz? Amcaoğulları;

--- Baba hava birden bozdu. Ne yapacağımızı bilemedik. Hacı Muhitte bir eve sığındık.

Yukarda da ifade ettiğim üzere bakkal ve iki oğlu, Poz Mevlüt’ün Hanımı, çocuğu fırtınada vefat etti.

resim

Konu hakkında fikir verip, bilgilendirme yaparak, yazıyı hazırlamama sebep olan Ozan Deniz'e teşekkürler ..

Kaynaklar:

http://www.merhabahaber.com/konya-halki-...77745h.htm

http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Arsiv/1971/03/16

http://www.hakimiyet.com/yillar-sonra-ya...8606yy.htm

Yıllar Sonra Yağan Kar Ve Bakkal Fırtınası! - Ahmet Yıldız

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2017 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.]]> 13 MART 1971

KONYA'DA 67 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ

KAR FIRTINASI

resim

Konu hakkında fikir verip, bilgilendirme yaparak, yazıyı hazırlamama sebep olan Ozan Deniz'e teşekkürler ..

Kaynaklar:

http://www.merhabahaber.com/konya-halki-...77745h.htm

http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Arsiv/1971/03/16

http://www.hakimiyet.com/yillar-sonra-ya...8606yy.htm

Yıllar Sonra Yağan Kar Ve Bakkal Fırtınası! - Ahmet Yıldız

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2017 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.]]> <![CDATA[1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL]]> https://www.forumatmosfer.com/konu-1816-yazsiz-gecen-yil.html Thu, 12 Oct 2017 13:56:57 +0300 https://www.forumatmosfer.com/konu-1816-yazsiz-gecen-yil.html 1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL

.jpeg

images (6).jpeg (Dosya Boyutu: 24.94 KB / İndirme Sayısı: 2324)

1816 New England ABD

resim

Robert B. Thomas, 1792 yılında, bizdeki fırtına takvimi ve önemli günleri içeren saatli maarif takvimlerine benzer bir almanak yayınlamaya başlamıştı. Bu takvimin adını, özellikle çiftçilere yararlı olacağı inancıyla, “ Old Farmer's Almanac” (Yaşlı Çiftçinin Takvimi) koymuştu. Takvim; hasat zamanları, yemek tarifleri, özlü sözler, fal gibi bilgiler içeriyordu.Fakat bu takvimi rakiplerinden ayıran ve meşhur eden en önemli özelliği hava durumu tahminleriydi.

1815 yılında, 1816 yılı için takvim içeriği hazırlandı, basıldı ve dağıtıldı. Yüzbinlerce kişi takvimi ellerine aldığında ilginç bir hava durumu tahmini ile karşılaştılar. Takvim onlara 1816 yılının Haziran ve Temmuz aylarında kar yağacağını söylüyordu!..

.jpeg

1_af-RH8bzCn95bbwCWDfijA.jpeg (Dosya Boyutu: 33.07 KB / İndirme Sayısı: 1446)

Yıllarca herkesin takip ettiği, yüz binlerce kişinin en güvenilir hava durumu kaynağı, bir anda halk arasında alay konusu haline gelmişti. Aslında matbaada oluşan bir hata sonucu, ocak ve şubat tahminleri, haziran ve temmuz ayına basılmıştı.

resim

Robert B. Thomas, depoda duran, basılan bütün takvimleri yaktı, satılmayan takvimleri toplattırdı ama iş işten geçmişti. Neredeyse 1 yıl boyunca, insanların hem onunla, hem de takvimle dalga geçişlerini, haziran ayındaki kar yağışı hakkındaki alaylı sözleri ve şakalarını dinlemek zorunda kalmıştı.

Sonra 1816 yılının haziran ayı geldi, çattı.

7 Haziran 1816 günü, Amerika’nın kuzey doğusunda ve Kanada’nın güneyinde kar yağışı başladı! Maine, Massachusetts, New York ve Pennsylvania, temmuz ayını bile buzlanma ve kar yağışıyla geçirdi. Bu yalnızca Amerika için değil, dünyanın birçok kesimi için de geçerli olan bir hava durumuydu.

.jpeg

1_ItGf-xO8SZdNNJK8Bggc1g.jpeg (Dosya Boyutu: 54.41 KB / İndirme Sayısı: 1438)

Robet B. Thomas'ı cadılıkla ve büyücülükle suçlasalar da, kendisini çok meşhur eden bu büyük şansı aslında bilimsel bir nedene bağlıydı. Günümüz Endonezya sınırları içinde bulunan, binlerce metre yüksekliğinde bir neden: Tambora Yanardağı...

17 Nisan 1815'de dünya tarihinin en büyük ve en ölümcül yanardağ patlamalarından biri gerçekleşti.
Endonezya'nın Tambora yanardağı yaklaşık 71 bin kişinin ölümüne ve bölgedeki tüm bitki örtüsünün yok olmasına sebep oldu.

resim

1815 Yılı Tambora yanardağının patlayışının resmedilişi

resim

Yanardağ bilimci Clive Oppenheimer'ın verdiği bilgilere göre, iki gün boyunca göğü karartan 150 kilometreküp toz bulutunun yaklaşık 44 km yükseldiği tahmin ediliyor.

Yaşanan bu büyük patlama, 2 bin 600 km uzaklıktan duyulabilecek kadar gürültülüymüş. Gökyüzüne savrulan küller 1300 kilometrelik yol kat etmiş. Patlama sonucunda yanardağın yüksekliği 4 bin 300 metreden, bugünkü yüksekliği 2 bin 850 metreye kadar düşmüş.

resim

Birleşmiş Milletler Jeoloji İncelemeleri (United States Geological Survey) , açlıktan ölenlerle birlikte 92 bin kişilik bir yıkım olduğunu öne sürüyor.O zamanki nüfus popülasyonu da dikkate alınınca, bu gerçekten çok büyük bir rakam. Bu nedenle Tambora yanardağı felaketi, insan kayıpları açısından dünyanın en ölümcül ve yıkıcı olaylarından biridir.

Tambora'nın patladığı yıldan sonraki kış ve yaz aylarında, Çin ve Japonya’dan, Avrupa’ya ve Kuzey Amerika’ya, dünyanın o dönemki nüfusunun çoğunluğunu oluşturan coğrafyalarda; hava sıcaklıklarının aniden düştüğü, güneşin kendisini uzun süre gösteremediği, ekinlerin hasat vermediği, hastalıklar, açlık, kıtlık ve kitlesel göçlerin olduğu birkaç sene yaşattı.

Tambora, ortalama küresel sıcaklığı yaklaşık 1,6 derece düşürdü.

1816 yılı, yani bundan yaklaşık 200 yıl öncesi, kayıtlara “Yaz mevsimi olmayan yıl” olarak geçti.

Jet Stream akımlarının normal yıllarda ve 1816 yazında izlediği yol grafiği: resim

Yanardağ patlamalarının atmosfer sıcaklıklarına etkisini ve volkanik kışlara sebep olmasını daha önce başka bir konuda işlemiştik:

YANARDAĞ PATLAMALARI MEVSİM DEĞİŞİKLİKLERİNE YOL AÇAR MI?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

Volkanik kış, alt atmosfer tabakasının bir yanardağ patlaması sonucu soğuması olayına deniyor. Kül ve kükürtlü gazlardan oluşan aerosollar ve sülfürik asit, büyük patlamayla stratosfere kadar çıkıp yayılarak, sis gibi bütün dünyayı kaplıyor. Güneş ışınları böylece kısmen yutuluyor, kısmen de uzaya yansıyor. Stratosferde bu durum bir ısınmaya yol açıyor. Bir süre sonra da, atmosferde ve yer seviyesinde, ortalamada dünya iklimi soğuyor, tabii bölgesel ve mevsimlere bağlı olarak aynı zamanda ısınmalar da oluyor.

1816 Yılında tüm dünyada tahıl fiyatları yükselmiş, Avrupa'da yaklaşık 200.000 insan açlık ve humma salgınında ölmüştür. İnsanlar ekmek için isyan etmeye, tahıl ambarlarını yağmalamaya, pazara giden buğday arabalarını soymaya başlamıştır.1816 yılındaki iklimsel soğuma, aşırı yağmur ve don; özellikle buğday,mısır, çavdar gibi ürünlerin üretilememesiyle sonuçlandı.

resim

Yanardağ bilimci Clive Oppenheimer “Mısır tozlanıp yayılamadı, patlamanın New England’dan göçün hızlanmasında etkisi büyüktü ve epidemik tifüs salgınını yaygınlaştırdı.” diyerek birçok gıda ürününün üretiminde azalma olduğunu, hastalıklar ve gıda kıtlığı sonucunda göçlerin yaşandığını öne sürüyor. Nitekim, aşağıdaki bu grafikte 1816 yılında tarım ürünleri üretiminde %40'a yakın düşüşler göze çarpıyor.

resim

Aşağıda 1816 yılında İsviçre'de ot toplayıp yiyen insanlar resmedilmiş.

resim

Avrupa 1816 yılı yaz ayları sıcaklık anomolisi grafiğinde de görüldüğü üzere, özellikle Fransa, İspanya gibi ülkelerde, normallerden yaklaşık 3-4 derece düşük ortalama sıcaklıklar görülmüş şehirler var.

Tambora yanardağının ortalama sıcaklıklara en fazla etki ettiği ABD'de ise yaz sıcaklık anomolisi grafiği şok edecek boyutta:
Yaz sıcaklık ortalaması neredeyse normallerin 11-12 derece altında olan eyaletler var.

resim

İngiltere'de 1816 yazı ortalama sıcaklığı 14-15 dereceler civarında ölçülmüştür. İrlanda'da 1816 mayıs başından, eylül sonuna kadar geçen 153 günün 142 sinde yağmur yağmıştır. Gökyüzünün puslu ve karanlık olduğu, kırmızı, mavi, kahverengi kar tanelerinin düştüğü yıldır 1816. Bu renkli kar tanelerinin kaynağı elbette volkanik küllerdi. Fakat bütün bunların nedeni o zaman bilinemiyordu.

Ünlü ressam William Turner'ın 1816 yılında İngiltere'deki fırtınayı resmettiği çalışması:
Pendennis kalesi - Cornwall

resim

1816 İngiltere
http://www.express.co.uk/expressyourself...out-summer

resim

1816 Yılındaki bu yazsız yıl, şarkılara bile konu olmuş.

1816 Yazsız yılını kısaca anlatan ingilizce bir video:

1816 Yılındaki bu yazsız geçen yılın insanlığa faydası da olmuştu. Her kriz yeni fırsatlar doğurur sözü gereği, günlerce evlerinden çıkamayan zamanın yazarları, sanata Vampir ve Frankenstein gibi birçok edebi eserler kazandırmışlardır.Bu konuda daha ayrıntılı hikayeyi aşağıdaki linkte ingilizce veya türkçe okuyabilirsiniz:

http://mentalfloss.com/article/73585/15-...out-summer

https://medium.com/turkce/esiyor-yazs%C4...e9097a475f

Bu konuda bir de yazılan kitap var.
Bu da 1816 yazsız yıl kitabının kapağı ve arka yüzü :

resim

Hazırlayan ve derleyen:
Serkan SEZENOĞLU

resim

Kaynaklar:

http://www.bbc.co.uk/programmes/b077j4yv

https://susanbarsy.com/2013/08/07/year-w...mmer-1816/

https://www.almanac.com/content/history-...rs-almanac

https://www.amazon.com/dp/031267645X/ref=rdr_ext_tmb

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.]]> 1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL

.jpeg

images (6).jpeg (Dosya Boyutu: 24.94 KB / İndirme Sayısı: 2324)

1816 New England ABD

resim

1815 Yılı Tambora yanardağının patlayışının resmedilişi

resim

Aşağıda 1816 yılında İsviçre'de ot toplayıp yiyen insanlar resmedilmiş.

resim

1816 İngiltere
http://www.express.co.uk/expressyourself...out-summer

resim

Hazırlayan ve derleyen:
Serkan SEZENOĞLU

resim

İki gün önce, İran'da şiddetli kar fırtınasının 4000 kişiyi öldürdüğü günün 45. yıldönümüydü (3 Şubat 1972)

Takvimlerde de yer alan , bu tarihin en önemli doğal afetlerinden sayılan, hem de şaşırtıcı bir şekilde bir kuzey ülkesi değil de, İran'daki kar fırtınası, eski kışlar arşivimizde ayrı bir başlık açılmasını hak eden bir konuydu.

Bilinen en ölümcül tipi; 1972 yılında İran'da 4000 kişinin ölümüne yol açan kar fırtınasıdır. 3-9 Şubat 1972 tarihlerinde yaklaşık bir hafta kadar süren bu olayda, özellikle güney İran'da 8 metreyi bulan kar kalınlığıyla, içerisinde yaşayanlarla beraber yaklaşık 200 köyü haritadan silmiştir.İranlılar hiç dışarı çıkmadığı için kar fırtınasından hiç geri dönmek zorunda kalmadılar. Yaklaşık 20 kasaba tamamen kara gömülmüştü. Ölenlerin çoğu - 13 dereceye düşen sıcaklıktan dolayı soğuktan donarak ölmüştü.

resim

O tarihlerdeki daily Mail gazetesi küpürü aşağıda:

26 feet kar kalınlığından bahsediyor.
1 feet 30.48 cm.
Yani 26 feet yaklaşık 8 metre kar kalınlığı anlamına geliyor...

resim

Elbette İstanbul da bu sistemden yeterince etkilenmiş. Doğuda da Van gölü donmuş...

İşte o günlere ait gazete küpürleri:

resim

500hpa sinoptik gösterimi:

resim

850hpa sinoptik gösterimi:

resim

Bir de slayt görüntülerden oluşan yabancı kaynaklı haber bülteni buldum o günlere ait fotoğraflar içeren...

Kaynaklar:

https://prezi.com/4tvs8x8ugq9p/iran-blizzard-1972/

https://en.wikipedia.org/wiki/1972_Iran_blizzard

http://mentalfloss.com/article/29930/40-...rd-history

http://www.complex.com/style/2012/06/the...n-blizzard

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.]]> 3 ŞUBAT 1972 (İRAN)

8 METRE KAR KALINLIĞIYLA

TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI...

resim

O tarihlerdeki daily Mail gazetesi küpürü aşağıda:

26 feet kar kalınlığından bahsediyor.
1 feet 30.48 cm.
Yani 26 feet yaklaşık 8 metre kar kalınlığı anlamına geliyor...

resim

Elbette İstanbul da bu sistemden yeterince etkilenmiş. Doğuda da Van gölü donmuş...

İşte o günlere ait gazete küpürleri:

resim

500hpa sinoptik gösterimi:

resim

850hpa sinoptik gösterimi:

resim

Bir de slayt görüntülerden oluşan yabancı kaynaklı haber bülteni buldum o günlere ait fotoğraflar içeren...

Kaynaklar:

https://prezi.com/4tvs8x8ugq9p/iran-blizzard-1972/

https://en.wikipedia.org/wiki/1972_Iran_blizzard

http://mentalfloss.com/article/29930/40-...rd-history

http://www.complex.com/style/2012/06/the...n-blizzard

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.]]> <![CDATA[ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 12.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915]]> https://www.forumatmosfer.com/konu-canakkale-savasi-nda-dusmana-12-000-kayip-verdiren-kar-firtinasi-27-kasim-1915.html Sun, 04 Dec 2016 10:53:01 +0300 https://www.forumatmosfer.com/konu-canakkale-savasi-nda-dusmana-12-000-kayip-verdiren-kar-firtinasi-27-kasim-1915.html ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA
DÜŞMANA İKİ GÜNDE 12.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:
27 KASIM 1915

.jpg

4082287.JPG (Dosya Boyutu: 156.97 KB / İndirme Sayısı: 1636)

Çanakkale Savaşı'nın bitmesine ve son düşman birliklerinin de Çanakkale'yi terketmesine aylar kala, Kasım ayının son günlerinde yaşanan ağır hava koşulları düşmana büyük zayiat verdirmişti. Bu zor doğa koşulları, özellikle çekilme aşamasındaki itilaf devletlerine çok ağır darbe indirmişti.

.jpg

4125805.JPG (Dosya Boyutu: 179.97 KB / İndirme Sayısı: 1497)

Şiddetli yağmur, arkasından dondurucu soğuk ve kar fırtınası her iki cephede de kurşun ve top seslerini kesmişti. Gerçek savaş, doğayla olan savaş başlamıştı. İtilaf devletlerinin yaklaşık %12.5'u, yani 12 bin asker savaş dışı kalmıştı.

.jpg

4026652.JPG (Dosya Boyutu: 152.73 KB / İndirme Sayısı: 1553)

(Fotoğrafta, kasım sonunda Çanakkale'de yaşanan kar fırtınası sonrası bir Türk askeri.)

Bu yazıda, Çanakkale Zaferi'nin bilinmeyen yönlerinden birinin hikayesini okuyacaksınız.1915 Kasım sonunda Çanakkale savaşında yaşanan dondurucu soğuğun ve kar fırtınasının savaşa etkilerini...

4119431.JPG (Dosya Boyutu: 162.91 KB / İndirme Sayısı: 1555)

Çanakkale'de çatışmalar tüm hızıyla sürerken, 26 kasım 1915'teki şiddetli yağmur, neredeyse tüm siperleri suyla doldurmuştu. Yağış, ertesi sabaha kadar hafiflemişti. Hatta 27 kasım sabahı güneş açmıştı. O sabah erken saatlerde hava öyle çok soğuk da değildi. Ancak aynı gün öğleden sonra gökyüzü alçak koyu gri, yer yer simsiyah bulutlarla kaplanıp, rüzgar (poyraz)kuzeydoğu'ya dönmüştü. Deniz kabarmaya başlamıştı. Rüzgarın şiddetini arttırıp, soğuğun iyice hissedilmeye başlandığı an saat 16.00 gibi ilk kar taneleri havada süzülmeye başlamıştı. O gün Hintli ve Avustralyalı askerlerin büyük çoğunluğu hayatlarında ilk kez kar görüyordu...

.jpg

6044028.JPG (Dosya Boyutu: 148.36 KB / İndirme Sayısı: 1467)

Fotoğraftaki Anzak askeri Sapper Johnston şöyle anlatıyor o günü: "Bir önceki gün çılgın yağmurda ıslanan asker kıyafetleri vücutlarımızda donmuş haldeydi ve palto veya elbiselerinizi çıkarsaydınız donduğu için metal levhalar gibi kaskatı durabilirdi"

.jpg

6058764.JPG (Dosya Boyutu: 195.2 KB / İndirme Sayısı: 1434)

Avustralya özel birliklerden Harold Broughton korkunç koşulları şöyle anlatıyor:

Arkadaşım ve ben bulduğumuz iki tane boş teneke bisküvi kutusunun üzerinde oturuyorduk. Kafalarımızın üzerine battaniyeleri çektik.Kollarımızı birbirine sardık ve gece boyunca botlarımız suyun içerisinde suda yüzer gibi oturduk.

Gitmek için başka hiçbir yer yoktu, bu yüzden sabaha kadar orada oturuyorduk. Hareket etmeye çalıştığımızda, bu battaniyeleri büzülmüş metal levhalar gibi kaldırabilirdik. Ayaklarımız, suyun içinde donmuşlardı ve onları dışarı çıkarmak için pek harekete geçemiyorduk. Çevremizde inleyen ve ağlayan askerler vardı. Yangın merdivenlerinde duran nöbetçilerden bazıları soğuk ve rüzgardan kaskatı donmuşlardı ve dokunduğumuzda yere düşenler olmuştu. Bazıları da o kadar kötü durumdaydı ki, ellerinden geldiğince çabuk sahile inmeleri söylendi. Onların tedavi olabilecekleri tek yer orasıydı, ancak orada da insanlar çaresizdi ve aslında onları oraya götürmenin de pek bir yolu yoktu. Bu yüzden bazı askerlerin ellerine idrarlarını yaptığını gördüm. Bebekler gibi ağlayan askerler vardı.İçeceğimiz bir yudum su yoktu, bütün sular donmuştu.

.jpg

29-November-1915.-A-kitchen-in-the-snow-in-White_Gully.jpg (Dosya Boyutu: 50.77 KB / İndirme Sayısı: 500)

Avustralyalı asker Er Ernes Lye:

26-27 Kasım gecesi yağan korkunç yağmur , tüm taburun siperlerinin sular altında kalmasına ve askerlerin boğulmasına neden oldu.Sonraki günler yağan kar ve dondurucu soğuk çok zayiat vermemize neden oldu.Her zamankinden daha yüksek kişisel kirliliğe düştük. Su arabaları donmuştu ve kalan az su hastalara pansuman için kullanılıyordu. Sanırım koşullarımızı iyileştirmek için bir şeyler yapabilirdik ama herkes çok perişan ve bitık bir haldeydi. Yüzlerimiz ve ellerimiz şişti, karardı ve çatladı. Her saat haşaratlar çoğalıyor ve üniformalar çamurla kaplanıyordu.Ve biliyor musunuz, gömleğime baktım, yanıp sönen bitler hala canlıydı ve gömleğin her tarafına sürünerek geçiyorlardı. Bir blok buz içinde geçen gecede, bu soğuğun lanet şeyleri öldüreceğini düşünmüştük.

Çoğunlukla savaşlarda, fırtına ve kar fırtınası, her iki taraftaki düşman ateşinden bir ara verileceği anlamına geliyordu. Ancak bu yaşanan bir dünya savaşı olunca bu pek mümkün değildi. Bizden çok daha kötü durumdaki Türk bataryaları, hatların arkasında birkaç kilometre ilerisinden zaman zaman ateş etmeyi sürdürüyordu.Bizim durumumuzla aynı koşullardakiler için inanılmaz birşeydi bu.

Dondurucu soğuk bir miktar fayda da sağladı: Fırtına sonrasında ilk kez taze et vardı. Taşıma için kullanılan katırlar

Dondukları için ölmüş olmalıydılar ve taze et olarak kullanıyorlardı. Katır eti yiyeceğimi hiç tahmin etmezdim, zaten çok keyif almamıştım.Yine de yoklukta tıpkı sığır eti gibiydi tadı.

O iki günde sadece Suva bölgesinde 5000'den fazla donma vakası vardı ve 200'den fazla asker boğulmuştu veya donmuştu.

.jpg

4163605.JPG (Dosya Boyutu: 141.29 KB / İndirme Sayısı: 1386)

Fotoğraftaki Anzac askeri 1.Bölük 1.Tugay'dan R.D. Doughty'nin günlüklerinden: (Fotoğrafın arkasında yazan yazı:''Sonbaharda ilk kar, 27 kasım 1915 '' )

27 Kasım:
Bu sabah kar için oldukça yeterli soğuk var. Deniz çok kabarık ve genel olarak çok siyah görünümlü. Korkunç az yiyeceğimiz var ve sadece su ile reçel. Bizim silahların bu havada gelmesi beklenemez.

28 Kasım:
Sert kar yağışı. Dün gece 11'de iyice şiddetlenen ve halen devam eden kar yağışı. Saat 06:00. Rüzgar 30 mph. Karları kazıp siperden dışarı çıktık, çok güzel bir manzara. Her şey mükemmel beyaz. Ama keşke birazcık sıcak olsaydı. Bu öğleden sonra McIntosh'a sıcak iç çamaşırı gelecekmiş. Ne işimize yarayacaksa. Şu an ihtiyaç bu değil. Bir çimdik yulaf almayı başardık ve akşam yemeği için püre var.

29 Kasım:

Kar yağışı durdu, ama kesinlikle çok soğuk. Eskimo olmaktan bıktık. Beklentilerin aksine Türkler dün gece çoğu yerde saldırmadı.

4082287.JPG (Dosya Boyutu: 156.97 KB / İndirme Sayısı: 1636)

2.bölükten Anzak askeri Binbaşı Fusiliers'in savaş günlüklerinden:

26 Kasım. Yağmurun yağmaya başladığı saat 17: 00'e kadar güzel bir gündü.Kısa sürede düzenli tropikal bir sağanağa dönüştü. 1 saatlik yağmurdan sonra su, açılan siperlerde 2 metre derinliği doldurmuştu. Arkadaki tepelerden siperlerimize müthiş bir su sızdı, barikatı tamamen yıktı, birkaç asker boğuldu. Yaklaşık 2 dakika alanımızın tamamı düzenli bir göl haline geldi. İletişim kanalları çamurlu sulara dönüştü. Ana iletişim girişi ile aramızdaki kanal bir nehire dönüştü.İlk akan suda boğulan yaklaşık 6 veya 8 asker hariç tüm tabur su altındaki siperlerden sıyrılmayı başardı.

Saat 9'da ay ortaya çıktı ve sahneyi aydınlattı. Taburun % 50'si tüfeklerini kurtardı ve neredeyse aynı yüzdede paltosunu bulabilenler oldu.

27 Kasım öğleden sonra çok yoğun bir kar fırtınası başladı.Görüş mesafesi olmadığı için Türk topçuları bir süre ateşi kesti. 28 Kasım sabahın erken saatlerinde rüzgar daha da soğuk esmeye başladı ve kar daha da kalınlaştı.Sabahın dördünde, destek hattından tek kurtulan C.O. ve Adjutant'dı.Ertesi gün ambulansa bile gönderilemeyecek boyutta ağırlaşan 50 kişinin yaşayamayacağına karar verildi.

Peki ya Türk askerleri bu hava koşullarından dolayı nasıl etkilendi?

Bu iklim şartlarına alışkın olmamız ve Türk askerinin daha dirayetli olması bizim daha az etkilenmemizi sağlamıştı. Bizim en büyük zayiatımız 18. 36. ve 59. alay cephelerimizdeydi.

.jpg

Ekran-Alnts.JPG (Dosya Boyutu: 42.09 KB / İndirme Sayısı: 1430)

İngiliz kayıtlarından bazı istatistikler şöyle :

İngiliz resmi kayıtları, Hastalıklar ve Tıbbi istatistikler'e göre, 6,602 askerin 6,368'i dondan etkilendi (% 96,4) .68 askerimiz şehit olmuştu, 166 askerimiz ise ciddi derecede donma vakasıyla kalıcı hasara uğramıştı. 86.tugay tamamen savaş dışı kalmıştı. Ayrıca 27 Kasım gecesi sıcaklık -10 santigrat derece kaydedilmişti.

Düşman birliklerinden ise don yüzünden 16.000 kişi etkilenmişti.280 kişi boğulmuş ya da dona maruz kalma nedeniyle ölmüştü. Gelibolu'da 1915 Kasımında düşman güçlerinin sayısı 125.763 kişiydi. Bölgedeki birliklerin % 12.5'u sadece birkaç gün içinde şiddetli yağış, dondurucu soğuk ve kar fırtınası yüzünden iş göremez hale gelmişti.Başka bir kayıta göre de düşman birliklerinden 12000 kişi savaş dışı kalmıştı ve 643 kişi doğa koşulları yüzünden hayatını kaybetmişti...

O günlere ait 500 hpa ve 850hpa basınç yer haritaları:

.png

archivesnh-1915-11-29-0-0.png (Dosya Boyutu: 123.83 KB / İndirme Sayısı: 456)

.png

archivesnh-1915-11-29-0-2.png (Dosya Boyutu: 116.15 KB / İndirme Sayısı: 450)

Kaynaklar:

http://1914-1918.invisionzone.com/forums...li/&page=1
https://paperspast.natlib.govt.nz/newspa...60420.2.51
http://trove.nla.gov.au/newspaper/articl...tart388589
https://www.awm.gov.au/collection/C02448
http://trove.nla.gov.au/picture/result?q...lipoli&s=0

Hazırlayan ve çeviri: Serkan Sezenoğlu

DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html

DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html

DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html

TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ...
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html

FORUM ATMOSFER OKULU:

AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html

UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar; “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.

.jpg

4104570.JPG (Dosya Boyutu: 127.67 KB / İndirme Sayısı: 1244)

.jpg

4047449.JPG (Dosya Boyutu: 150.61 KB / İndirme Sayısı: 1209) ]]> ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA
DÜŞMANA İKİ GÜNDE 12.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:
27 KASIM 1915

.jpg

Ekran-Alnts.JPG (Dosya Boyutu: 42.09 KB / İndirme Sayısı: 1430)

O günlere ait 500 hpa ve 850hpa basınç yer haritaları:

.png

archivesnh-1915-11-29-0-0.png (Dosya Boyutu: 123.83 KB / İndirme Sayısı: 456)

.png

4104570.JPG (Dosya Boyutu: 127.67 KB / İndirme Sayısı: 1244)

.jpg

4047449.JPG (Dosya Boyutu: 150.61 KB / İndirme Sayısı: 1209) ]]>