ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?





''Ormanlık bölgeler mi çok yağış alır'' yoksa ''yağışı bol alan bölgelerde mi orman çok olur? ''

Sizce bu önermelerin hangisi doğru?

Elbette doğrusu, yağışı çok aldığı için ormanlık alanların orada oluşması  ama araştırmalarımıza göre ormanlık alanlar da, az da olsa yağışı arttırıyor.

Yağışın etki alanıyla ilgili,  dağların uzanışı, denize uzaklığı, etkisi altında kalınan hava kütlelerinin her biri ayrı öneme sahiptir...




Ormanların yağmuru çekmesi gibi bir durumun bilimsel bir açıklaması olabilir mi?

Prof.Dr.Mikdat Kadıoğlu'nun,  Bilim Teknik dergisinde yayınlanan bir röportajında konuyla ilgili görüşleri şöyle:
''Ormanlar yağmur yağdıramazlar. Ormanlar genellikle yağışlı yerlerde gelişir. Örneğin, dağların rüzgar altına (örneğin, Torosların kuzeye bakan yamaçlarına) veya havanın çökerek sürekli yüksek basınç kuşakları oluşturduğu alanlara (30 derece enlemlerindeki çöllere) ağaç dikerek buralara yağmur yağdıramayız. Ormanlar buharlaşma artı terleme ile hava daha fazla nem sağlarlar. Buluttan kar olarak düşmeye başlayan yağış, kuru bir hava tabakası içinden geçerken buharlaşma ile yok olabilir (virga). Nemli bir hava tabakası içinden düşen yağış ise fazla bir buharlaşmaya maruz kalmadan yere ulaşabilir. Diğer bir deyişle ormanlık alanlar nemli olduğu için, bu bölgelerdeki yağışlar daha verimlidir. ''

Ormanların yağış verimini arttırması konusunda bir tespit de ''Genel Klimatoloji'' kitabının yazarı Oğuz Erol'dan, sayfa 256:
"Yapılan incelemelere göre ormanların yağışı % 3-% 6 arasında artırdığı anlaşılmıştır."

Tema vakfı yayınlarından '' Yaprağın Dili'' kitabından vereceğimiz bir kesit de bu konuya biraz açıklık getiriyor:

''Transpirasyon, bitkilerin topraktan kökleri ile aldıkları suyun çok az bir kısmını fotosentez olayında kullandıktan sonra, geriye kalanını buhar halinde atmosfere vermeleri olayıdır.
Buna bazıları “terleme” derler. Bu anlamda böyle bir terimin kullanılması hatalıdır. Çünkü terleme, bitkilerden suyun buhar halinde değil, sıvı damlacıkları halinde çıkması olayıdır.
Örneğin evlerdeki süs bitkilerine, bol miktarda su verilirse ve salonun havası da  çok nemli ise, o zaman bitki, bünyesine aldığı fazla suyu sadece buhar halinde transpirasyonla havaya vererek, bu suyun fazlasını dışarı atamaz. Bu gibi durumlarda, damlacıklar halinde yaprakların ucundan suyu dış ortama vererek su dengesini sağlar. İşte bitki yapraklarının ucundan bu şekilde inci tanesi gibi su taneciklerinin çıkması olayına “terleme”, bilimsel adıyla “gutasyon” denir.

Genel bir kural olarak, bitki tarafından topraktan alınan suyun yaklaşık olarak ancak % 1’i fotosentezde kullanılır, geriye kalanı transpirasyonla atmosfere verilir. O nedenle, bir yaz boyunca topraktan 10 ton su alan bir ağaç, bunun 9,9 tonunu transpirasyonla buhar halinde atmosfere verir. Böylece, toprakla atmosfer arasında yağışlar için çok önemli olan bir su döngüsü (hidrolojik döngü) sağlanmış olur.

Orman ağaçları transpirasyonla havaya çok miktarda su verdiklerinden,  ormanlık bölgelerde nem bakımından zengin atmosfer oluşturarak yağışlara neden olur. Onun için ormancılıkta “Ormanlar yağışların yularıdır” özdeyişi çok kullanılır. Böylece ağaç, bir özverinin canlı örneği olmaktadır. Topraktan aldığı suyun çok az bir kısmını kendi için kullanarak, çoğunluğunu çevresine verir. Bu şekilde de gizemli su döngüsünün çok önemli bir istasyonu olduğunu kanıtlar. ''

Aslında yağışlı alanda mı orman olur,  orman olan alanda mı çok yağış olur sorusu; zamanla yumurta mı tavuktan çıkar,  tavuk mu yumurtadan gibi bir hal de almış oluyor...

NEDEN HER SİSTEMDE ÇATALCA YAĞIŞ BANTI OLUŞUYOR?


Çatalca Danamandıra orman köyü ve Istırancalar'ın her sistemde yağış bantlarını üzerine çekmesi ile ilgili konu, eminim her yağışlı sistemde, meteorolojiden biraz anlayan veya MGM'nin radarını takip eden herkesin merakını çekmiştir.



 Meteorolojiye az çok ilgisi olan, konuyla alakalı ve radar takibi yapmasını bilen herkesin aklına gelen ilk soru şudur herhalde : Neden çoğu sistemde klasik Çatalca bantı oluşuyor?  Ormanlık alanlar mı yağışı çekiyor?



Science dergisinde yazan iki Brezilyalı bilim adamı Eneas Salati ve Peter Vose, '' Yeryüzünde ormanlar aslında suyu iç bölgelere taşıyan kanallar veya sistemlerdir. '' fikrini ortaya atmışlardır.

Bu iki bilim adamı, Atlantik’den gelen nem yüklü havanın, batıya Amazon üzerinden And’lara doğru ilerlerken nemi  iç kısımlara taşıdığını gözlemlemişlerdir.


                                                                     
  Yine TEMA Vakfı Yayınları Eko-Ekonomi kitabı sayfa 59-60'dan bu konuyla ilgili bir paragrafı paylaşacağız :

''Amazon’da hayvancılık veya çiftçilik için ormanlar yok edilmeye ve keresteciler tarafından kullanılmaya devam edildikçe, yağmur ormanlarının  suyu iç kısımlara taşıma kapasitesi azalıyor. Sonuçta, ormanın batı bölümü kurumaya başlıyor, kurak ormana hatta savana dönüşüyor.        

    Amazon yağmur ormanlarının yakılması ve kesilmesi güney bölgelerdeki tarımı da etkileyebilir. Atlantik’ten iç kısımlara doğru hareket eden hava kütleleri And’lara ulaşınca nemi de beraberlerinde taşıyarak güneye yönelir. Brezilya’nın güney batısındaki, Paraguay ve Arjantin’in kuzeyindeki tarım bölgelerine yağan yağmurun kaynağı bu nemdir. Amazon’daki ormansızlaşma arttıkça, bu tarım alanlarına düşen nem azalacaktır.

    Odun talebindeki artışa istinaden kereste firmalarının bakir ormanlardaki ormanlardaki geniş arazileri açması sonucu meydana gelen ormansızlaşma ve arazi açma devam ettikçe Afrika’da benzer bir durum yaşanması olasıdır. Orman alanı daralınca, Afrika’nın iç kesimlerine yağan yağmur miktarı da düşüyor.

Benzer bir durum Çin’de de görülmeye başlandı. Çin Sosyal Bilgimler Akademisi üyesi Wang Hongchang, ülkenin kuzeyinde toz çanağı oluşan bölgelerde yağmurun azalmasını Çin’in kuzey ve doğu şehirlerindeki ormansızlaşmaya bağlıyor.''
                                                                        
Sonuç olarak belki de '' Ormanlar yağmuru çeker mi? sorusu yerine, '' Ormanların, yağış sırasında yoğunlaşmanın doyma noktasına katkısı nedir? '' diye sormak belki de daha doğru olacaktır. Mevcut yağışın oluşmasını biraz daha hızlandırırlar da diyebiliriz belki de... 

Ağaçlar topraktan aldığı suyu, nasıl başka ortam ve canlılara paylaştırıyorlarsa, insanların da doğa nimetlerini başkaları ile hakça paylaşmaları gerekmektedir.


Hazırlayan ve derleyen:
Serkan SEZENOĞLU


DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html


DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html


DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html


TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ  ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ... 
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html


FORUM ATMOSFER OKULU:
 
AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html


UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar;  “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin  http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.

Sistem, beklentilerimizin çok altında kaldığı için uzun süre başlık açmayı geciktirdik ve hatta açmaya gerek yok diye düşündük. Ancak sonuçta zayıf da olsa arşiv açısından daha derli toplu olması ve ileriki yıllarda kolayca yaşanılanlara ulaşılabilmesi amacıyla başlık açmaya karar verdik. Böylece farklı başlıklara yorum yazmaktansa sistem sonuna kadar tek başlıktan gitmiş oluruz. Sonuçta sistem kendi içerisinde süprizler de barındırabilir.

Bugün (pazar) zayıf Dek kütleleri ile kıyılarda yağmur, bazen de kky ve kar yağışları gördük. Yükseklerde biraz daha etkili oldu. Dek yağışlarının salı günü öğlene kadar zaman zaman biraz daha etkisini arttırarak devam etmesini bekliyoruz. Özellikle pazartesi akşam, salı sabahı arası en azından yükseklerde örtü ihtimali de var.

Sistem iki dalga şeklinde etkisini gösterecek. Çarşamba öğleden sonra başlayıp perşembe devam edecek ikinci dalganın yağış bakımından biraz daha etkili olması beklenebilir. Ancak soğuk yeterli olacak mı? Yağış ne boyutta olacak onu da bu başlık altında tartışacağız.

Geleneksel olarak uzun vade nokta atışlarını da yazının altına ekliyorum.

(21-01-2017, Saat: 14:09)Ozan Soyak (Ozi) Nickli Kullanıcıdan Alıntı: İzlanda ilk kez bu sene bu kadar güçlü duruma geçiyor. Maximum 10 Şubata kadar bu döngü sürer. 10-12 Şubat civarı bir sistem alırız gibi görünüyor. Pattern bu kadar güçlü olduktan sonra bu senenin geleneğiyle oldukça güçlü bir sistem akabilir güneye.

(21-01-2017, Saat: 16:11)Serkan Sezenoğlu Nickli Kullanıcıdan Alıntı: Şubatı bitirenlere inat ben de bir dahaki sistemin 9-10 şubatta gelebileceğini tahmin ediyorum. 

(21-01-2017, Saat: 08:59)Ege T. Nickli Kullanıcıdan Alıntı: Ben Şubat'ın 10-15 aralığında bir sistemin daha olabileceğini düşünüyorum. Yine Avrupa'ya kaçar mı bilemem...

(25-01-2017, Saat: 08:17)Zafer Yüce Nickli Kullanıcıdan Alıntı: Deep impactten sonra ancak şubatın ortasına doğru bir sistemi mümkün görüyorum.Bu sistemden sonra şubat ilk haftası çıksın ondan sonra ancak bir şeyler olabilir düşüncesindeyim.Sevgililer günü mesela...
'Yeni ayın ortalarına doğru bekleyin sevgiliye kavuşmak için,sevgililer gününe doğru belki gelir,soğuyan kalbinize yağıp ısıtmak için'' Zaferdamus

(25-01-2017, Saat: 17:18)Ahmet Ustaoğlu Kasva Nickli Kullanıcıdan Alıntı: Şu değişime açık olan verilere göre ve birazda tecrübeye dayalı olarak 10 şubat civarı bir sistem olasılığımız var.

(31-01-2017, Saat: 10:09)Buluttanadam Nickli Kullanıcıdan Alıntı: Şubat 8 sonrası kutbi girdap soğuğu elinden geldikçe güneye pompalamaya meyilli sinoptiklerde. 13-14 şubat kırılma noktası olabilir

     YAPBOZ


Kocaman bir yapbozdur yaşam.. Her parçanın ayrı bir  yeri vardır... Ama bazen   onları  oturtamazsın  uygun bir yere...   Ya köşesi uymaz koyduğun  yere , ya da kenarı yakışmaz  verdiğin  değere...Ayırırsın onu, bekletirsin, geçersin bir diğerine...Kimine göre o en zor parçasıdır, kimine göre gereksiz, kimine göre ise olmazsa olmazıdır oyunun... Sanki o yerini bulunca oyun tamamlanacaktır... Ancak daha geride yüzlerce parçası vardır...

         Yaşam  işte, kiminde mutluluk  başrolde  kiminde hüzün , kiminde öfke...  Yer değişirler  dönem dönem aslında herkesin hayatına dokunurlar bir yerlerden ... Bazen umutsuzca çırpınırken bulursun,sorunlar üst üste gelir boğulacak gibi hissedersin , nefes alamazsın, vazgecersin hatta yaşamdan...Bazen uçacak kadar mutlu hissedersin hersey pespembe görünür  ,kimse aşağı  çekemez seni...Bazense vurdumduymaz olur hiç bir şeyi umursamaz, sadece o anı yaşamayı tercih edersin ... Parçalar yavaşça oturur yerine umutla başladığın hayatında...

İki kefeye koyarsın elindekileri iyi ve kötü olarak ayırdığın  ... Mutluluklarını iyiye ,   hüzünlerini kötüye... Şöyle bir uzaktan bakınca hangisi ağır geldi diye ilk kefe ise şanslısın... Ya ikincisi ise, biraz umut eklersin üstüne , azıcık mutluktan çalarsın belki kötüdekileri harmanlayıp iyilerle dengede tutmaya çalışırsın...  Oysaki sadece biraz avunur kendini kandırırsın  bir süre  ... Hangisi olursa olsun ağır gelen ,sen seçmissindir  parçalarını...Ve bilirsin ki sadece masallardadır o sonsuza dek mutlu yaşamak...Yerini bulamadığın o parça var ya,  hani oturtamadığın bir yere , zorlarsan eğer, olmaz ... Bırak kendi haline ... Elbet bir köşe bulacaktır  kendine...  Ve unutma o parça son parçası değil yapbozunun tıpkı ilk parçası olmadığı gibi...          

    Bu kez de bunlar düştü  sessizce kalemimden...Ne yazık düş penceremden  pembe bakamıyorum  bu ara ...  Ama sizler    pencerenizden  bembeyaz bir dünyaya bakın ... Lapa lapa düşsün  umutlarınız  avucunuza... Elinizdeki parça her zaman sevgi, mutluluk ,huzur olsun  dostlar...İnanıyorum ki ben elimdeki parçaya doğru  yeri ararken sizler parçalarınızı  çoktan  yerleştirmiş   olacaksınız...

         Velhasıl hepimiz yapbozun birer parçasıyız... Kim bilir belki doğru belki de yanlış yerlerde... Doğruysa şanslısın, yanlışsa zorlama bırak kendi haline...

Benim gibi herkesin morali sıfırın altında....Fakat havalar + derecelerde seyrediyor....Sistem bize tekrar hayalkırıklığını yaşattı....Takma kafaya kardeşim....Kış henüz bitmedi, burada ki tecrübeli kişiler bitti demedikçe....O yüzden futbola meraklı kişiler var ise buyrun Federasyonun verdiği kararları ve Türk futbolu'nun halini yanlı bir tutum sergilemeden tartışalım....

Şahsi fikrimi söylemek isterim ki....Verilen cezalar gerçekten komedi....Van persie dil'den ve küfürden dolayı 3 maç aldı...tamam verilebilecek maximum ceza'dır....Daha fazlasını vermek adaletli olmazdı.....Geçmiş'de Melo diye birisinin dil çıkarmalarına ve terbiyesiliklerine ses çıkartmamalarına rağmen...

Gelelim Tosiç isimli arkadaşa,hangi takım'da oynadığının farkında olmayan bir futbolcu.Böyle derbileri ilk defa oynuyormuş gibi acemi davranması kabullenecek bir durum değil....Her ne kadar karşı takım oyuncusunun tahrikleri olsa bile daha sakin kalmalıydı....Van persie böyle sert ve gerilimli maçları oradaki bütün futbolcuların kariyerinden daha fazla oynadığından,tosiç'in bu açığını fırsat bilip kafa itme olayını'da biraz abartarak kendine ve takımına avantaj sağlamıştır....Bu futbolun içinde olabilecek bir durum...bunu uzay'dan gelen messi ve ronaldo bile defalarca yapmıştır....İlk defa böyle gerilimli maçmı seyrettik ? Hayır....FB-GS ve TS - FB maçları daha gergin olayların yaşandığı bir derbi'dir...Avrupa'da bu olayların minicik kaldığı ne derbiler oynanıyor....Fakat yaşananlar saha içinde kalıyor,saha dışına çıkartılmıyor ve yöneticiler ve futbolcular polemiğe devam etmiyor....Örnek; Barcelona -Real Madrid maçlarının bazıları inanılmaz gerginlik ve kavgalar içinde saha'da devam edip,son düdükle birlikte herkez bunun bir show ve futbol olduğunu hatırlıyabiliyor....Fakat ülkemizde maalesef bu muazzam paraların döndüğü sektöre futbol terörizmi sokmak için ellerinden geleni yapıyorlar....Neden mi ? Bu kapışmalar bir çok taraftarı, futbola bakış açısından dolayı maçlara getirtme politikası'dır.Yine bir örnek vermek gerekirse senelerce süren FB-GS gerginliği...Bu gerginlikleri yöneticiler takımın sözde ,menfaatleri için söylemlerde bulunarak çıkartmaktadır....Akabinde taraftarlar'da bu hayatın sıkıntıları yetmezmiş gibi,yöneticilerin söylemleriyle maçlara daha agresif bir tutum içinde giderek bir bakıma deşarj olmuştur...
Bu geçtiğimiz derbi maçın bu kadar gerginliklere gelmesinde ki en büyük sebebin büyük bir takımın kaptanı olarak maça çıkan ve en sakin kalması gereken yerde hakem,Van persi ve alper ile bir çok polemiğe giren Oğuzahan'a neden uyarı tarzında ceza verilmemiştir.....Açıkcası bu tarz genç oyuncular kariyerleri zayıf olduğundan kaptanlığı ve bu derbileri kaldıramıyorlar...

23  senedir maçlara tek veya arkadaşlarımla giden , kar manyaklığının yanısıra futbol manyağı birisi olarak, futbol'dan soğuduysam inanın bu ülke'de futbol bitmiştir....Ligimiz dünya'nın en kalitesiz ligleri arasında görülmekte....Bizim yöneticiler sadece kendilerini kandırmakta'dır....Yanlış transfer politikaları yüzünden takımlar borç batağına saplanmıştır....Şampiyonlar liginden elde edilen gelirler kimlerin cebine girmiştir..... artık taraftar bunu yemediği için maçlara bile gitmemekte ,hatta futbol taraftarı basketbola yönelmektedir....Beşiktaş bu sene şampiyonlar ligin'den elde ettiği gelirler ile daha pozitif transferler yaparak bu süreçten daha güçlü çıkabilmiştir.....Ama inanın bana beşiktaş'da aynı pozisyona getirtilecek....avrupa'da Türk takımlarına karşı senelerce süren antipatilik oldukça daha çok takımımızın yolu kesilecektir...Fazla uzattık farkındayım....Kusura bakmayın içim kan ağlıyor bu sistem ve futbol'dan dolayı....

Spor ile ilgili tartışmak isteyenleri en azından aksiyonlu günler başlayana kadar buraya beklerim....


Saygılar....

3 ŞUBAT 1972 (İRAN)



8 METRE KAR KALINLIĞIYLA

TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI...








İki gün önce, İran'da şiddetli kar fırtınasının 4000 kişiyi öldürdüğü günün 45. yıldönümüydü (3 Şubat 1972)

Takvimlerde de yer alan , bu tarihin en önemli doğal afetlerinden sayılan, hem de şaşırtıcı bir şekilde bir kuzey ülkesi değil de, İran'daki kar fırtınası, eski kışlar arşivimizde ayrı bir başlık açılmasını hak eden bir konuydu.

Bilinen en ölümcül tipi; 1972 yılında İran'da 4000 kişinin ölümüne yol açan kar fırtınasıdır. 3-9 Şubat 1972 tarihlerinde yaklaşık bir hafta kadar süren bu olayda, özellikle güney İran'da 8 metreyi bulan kar kalınlığıyla, içerisinde yaşayanlarla beraber yaklaşık 200 köyü haritadan silmiştir.İranlılar hiç dışarı çıkmadığı için kar fırtınasından hiç geri dönmek zorunda kalmadılar. Yaklaşık 20 kasaba tamamen kara gömülmüştü. Ölenlerin çoğu - 13 dereceye düşen sıcaklıktan dolayı soğuktan donarak ölmüştü.























O tarihlerdeki daily Mail gazetesi küpürü aşağıda:

26 feet kar kalınlığından bahsediyor.
1 feet 30.48 cm.
Yani 26 feet yaklaşık 8 metre kar kalınlığı anlamına geliyor...









Elbette İstanbul da bu sistemden yeterince etkilenmiş. Doğuda da Van gölü donmuş...

İşte o günlere ait gazete küpürleri:









   




500hpa sinoptik gösterimi:





850hpa sinoptik gösterimi:






Bir de slayt görüntülerden oluşan yabancı kaynaklı haber bülteni buldum o günlere ait fotoğraflar içeren...








Kaynaklar:


https://prezi.com/4tvs8x8ugq9p/iran-blizzard-1972/


https://en.wikipedia.org/wiki/1972_Iran_blizzard

http://mentalfloss.com/article/29930/40-...rd-history

http://www.complex.com/style/2012/06/the...n-blizzard


DİĞER YAZI DİZİLERİM:
**********************

İSTANBUL'UN MEŞHUR KIŞLARI:
http://www.forumatmosfer.com/forum-istan...ur-kislari

1929 KIŞI - BOĞAZDA BUZ ÜZERİNDE İNSANLARIN FOTOĞRAF ÇEKTİRDİĞİ EFSANE KIŞ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1929-k...e-kis.html

UNKAPANI KÖPRÜSÜNÜ 4 PARÇAYA AYIRAN MEŞHUR 1936 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-unkapa...-kisi.html

1954 KIŞI VE BOĞAZI KAPLAYAN BUZ KÜTLELERİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1954-k...eleri.html

1957 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1957-k...anbul.html

İSTANBUL, EDİRNE VE AVRUPA'YI FELÇ EDEN MEŞHUR 1963 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1966 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1966-k...anbul.html

1967 KIŞI - İSTANBUL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1967-k...anbul.html

1972-1973 KIŞI - İSTANBUL'DAN KIŞ MANZARALARI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1972-1...alari.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 1985 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR MART 1987 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

BİR FOTOĞRAFIN ÖYKÜSÜ... 1987 KIŞINDA ATATÜRK HAVAALANI
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-fo...alani.html

1992 KIŞI - BİR KIŞ EFSANESİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1992-k...anesi.html

İSTANBUL'UN MEŞHUR 2004 KIŞI
http://www.forumatmosfer.com/konu-istanb...-kisi.html

1987-2018 YILLARI ARASINDA, İSTANBUL'DA, MART AYINDA KAR YAĞIŞLI GÜNLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-1987-2...unler.html


DÜNYA TARİHİNDE İZ BIRAKAN METEOROLOJİK OLAYLAR:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya...ik-olaylar

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA DÜŞMANA 16.000 KAYIP VERDİREN KAR FIRTINASI:27 KASIM 1915
http://www.forumatmosfer.com/konu-canakk...-1915.html

1816 - YAZSIZ GEÇEN YIL
http://www.forumatmosfer.com/konu-1816-y...n-yil.html

3 ŞUBAT 1972 (İRAN) - 8 METRE KAR KALINLIĞIYLA TARİHİN EN ÖLÜMCÜL KAR FIRTINASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-3-suba...inasi.html


DÜNYA İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-dunya-iklimi

ORMANLIK ALANLAR YAĞIŞI ÇEKER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-ormanl...er-mi.html

KUTUP IŞIKLARI - AURORA BOREALIS
http://www.forumatmosfer.com/konu-kutup-...ealis.html

YANARDAĞ PATLAMALARI KIŞ MEVSİMİNİ ETKİLER Mİ?
http://www.forumatmosfer.com/konu-yanard...er-mi.html

ÇILDIR GÖLÜ’NDE BUZDA BALIK AVI
http://www.forumatmosfer.com/konu-cildir...k-avi.html

SALAR DE UYUNİ - UYUNİ TUZ ÇÖLÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-salar-...-colu.html

NASA GÖRSELLERİ KANIT GÖSTERİLDİ : HAVA DURUMUNA MÜDAHALE EDİLİYOR
http://www.forumatmosfer.com/konu-nasa-g...liyor.html

SİBİRYA'DA YENİ BİR GİZEMLİ KRATER BULUNDU
http://www.forumatmosfer.com/konu-sibiry...lundu.html

1984-2016 YILLARINA AİT İSTANBUL UYDU FOTOĞRAF GÖRÜNTÜLERİ KIYASLAMASI
http://www.forumatmosfer.com/konu-1984-2...amasi.html

1880-2017 YILLARI ARASI KÜRESEL SICAKLIK ANAMOLİSİ GRAFİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-1880-2...afigi.html


TÜRKİYE İKLİMİ:
http://www.forumatmosfer.com/forum-turkiye-iklimi

TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE METEOROLOJİK AFETLER
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...etler.html

TÜRKİYE'NİN ŞİDDETLİ DOLU İKLİMİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-turkiy...klimi.html

ÇÖL TOZLARININ  ÇEVRE VE BİTKİLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ... 
http://www.forumatmosfer.com/konu-col-to...ileri.html

BEYAZIT KULESİ: ÇOCUKLUĞUMUZUN KAR SEVİNCİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-beyazi...vinci.html


FORUM ATMOSFER OKULU:
 
AVRASYA KAR ÖRTÜSÜNÜN KIŞA ETKİSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-avrasy...tkisi.html

BİR UZUN VADE KLAVUZU: MJO ENDEKSİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-bir-uz...deksi.html

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ
http://www.forumatmosfer.com/konu-amator...rligi.html

UZUN VADELİ TAHMİNLER, FIRTINA TAKVİMİ VE SİSTEM DÖNGÜSÜ
http://www.forumatmosfer.com/konu-uzun-v...ngusu.html

KAR YENİR Mİ? KAR NEDEN SEVİLİR? KAR SEVGİSİ !..
http://www.forumatmosfer.com/konu-kar-ye...vgisi.html


UYARI:

https://www.forumatmosfer.com web sitesinden alıntı yapmak isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar;  “Yazılı izin almış olsalar dahi” kullandıkları materyalin  http://www.forumatmosfer.com sitesinde yayınlanmakta olduğunu ve bu siteden alıntı yapıldığını açık bir şekilde belirtmekle beraber http://www.forumatmosfer.com sitesine link vermek zorundadır.

AMATÖR TAHMİNCİLİK TARİHİ VE MODELLERİN GÜVENİLİRLİĞİ...

Bu konuda eminim birçok kişinin söyleyecekleri vardır.

Çocukluğumdan beri tutku haline gelmiş kar sevgisi ve meteoroloji hadisesi, benim gibi başka kar manyaklarının da olduğunu keşfettiğim 2008 senesi,  CNNtürk internet meteoroloji sayfası altındaki yorumlarla bambaşka bir boyut kazandı.

Zaten hasretle beklediğim kar hadisesini,  10 gün 15 gün önceden tahmin edenleri görünce, neredeyse bütün günümü  boş kaldıkça bu yorumları okumak almaya başlamıştı. Ariftarif, yılan, çınar,tarantula,prince (Ümit Kartacihan, Havacity'nin kurucusu) , emayfa ve daha birçoğu. O zamanlar ilk trollcülük yılanla başlamıştı sanırım, tarihin ilk meteorolojik trolü olabilir kendisi  

Uzun vade tahminleri, modelleri, diyagramı falan ilk orada duymuştum. Sonra wowturkey ve havaturka ziyaretçi defterini keşfettim. Ben de çok ilgi duydum bu işe ve yıllar içerisinde model ve uzun vade tahmincilik hakkında kafa yormaya başladım.

Havaturkada Ariftarif'in yazılarını iple çekerdik. Acayip gaz verirdi,  hep İstanbul'a 1 metre kar yağdırırdı. Bir de inatçıydı. Sistem girse bile hala bekleyin, bekleyin göreceksiniz diye umut dağıtırdı.  '' Sistem aktif radarı takip edin'' sözü efsane olmuştu. Gerçi şu anda kendisinin Gani Müjde olduğu da su götürmez bi gerçek. Bizim @Sistemci Sedat Demir'le ve @Efsane Semih Mesut Aşan'la kankaydılar. Mesut sonradan oradan ayrılıp, Havaforum'un baş karakteri oldu. Biz bir şekilde Sedat'la yakınlaştık,  hatta Ariftarif & sistemci diye havaturkaya ilk facebook sayfasını da ben kurmuştum onlara.

Wowturkey ise ayrı bir alemdi. Ayda yılda bir ortaya çıkan @OrcunBostancı 'nın yorumlarını çölde vaha bekler gibi beklerdik.Bir gün ismini görünce aha sistem geliyor diye heyecanlanmışken' 'iyi kandiller'' mesajını görünce iptal olmuştum. Zafer Yüce vardı,  müthiş uzun vade nokta atışları yapıyordu. Zaten oradaki trollere karşı bir gün kendisini savunurken kendimi banlanmış buldum. Her işte bir hayır vardır,  daha sonra kendisi ve Yasin Sarıcı (karekare) ile facebookta '' İstanbul kar tahmincileri'' diye sayfa kurup,  zamanla bugünlere geldik. Ahmet Ustaoğlu vardı. Kendini hep çırak olarak gösterir ama hep usta işi tahminler yapardı. Müh. Ozi harika tahminler yapardı. Doğan Elli, Emre Sarıyer, Kardanadam Emin, Hunili karhastası Hakan, Tayfun, Serkan Durmaz, Ergün, Orçun Kutluad, @"Harun74" @"Volkan_Funda", @"kazablanka özgür", Gençtan Erman Uğur, ismini hatırlayamadıklarım. Sonradan Hakan Solbudak olduğunu öğrendiğimiz  harika tahminci ve nowcasting uzmanı Hakan Güven. Wowturkey'den banlananlar olarak birlikte facebookta Snowpark cafe diye bir grup da kurup,  sabahlara kadar yazışırdık. Müzik, siyaset, spor, meteoroloji üzerine paylaşımlar yapıp yorumlardık. Bu müthiş sinerji sonrasında benim ön ayak olmamla buluşmalara ve forum kurmaya kadar gitti. 3-4 sene içinde onlarca kez aramızda görüşüp buluşmalar gerçekleştirdik. Bu yüzden forumumuza da forumatmosfere ailesi imajı oturttuk belki de. Admin,  moderatör grubu hemen hemen herkes birbirini yüzyüze tanıma şerefine nail oldu. Taa gidip Susurluk'ta Tuğba'yla bile görüşme şansım oldu. Forumla ilgili sorunları ve kendi hayatımızla ilgili sıkıntılarımızı da paylaşıp, dertleştiğimiz 24 saat yazışılan bir grubumuz da var. Dolayısıyla Allah'ın izniyle bu birlikteliğin yıkılması çok zor görünüyor.

Gelelim bu süreçteki modellerin tutarsızlığına. Yukarıdaki anlattığım süreçte uzun vade tahminci olmak çok daha kolaydı. Çünkü modeller bu kadar tutarsız değildi. AO -  NAO'ya  bakıp 10-15 gün sonrasına öngörülerde bulunabiliyorduk. Çünkü sistemler az çok göründüğü gibi geliyordu. 10 gün önceden görünüp aynen göründüğü gibi gelen çok sisteme şahit oldum.

Bir uzun vade tahmincisi, ya endexlere bakar, ya tecrübesini katar, ya sistematik tarih aralığına veya istatistiklere bakar, ya da sinoptik yorumlama gücüyle olabilecekleri az çok tahmin eder ve tarih aralığı verir. Mesela böyle bir amatör tahmincilik heyecanını da Havadelisi tayfası yok etmiştir. Yok bilimsel dayanağın ne, yok öyle birşey olamaz diye garanticiliğe oynaya oynaya bu konudaki becerikli insanları da köreltip uzaklaştırdılar bu camiadan. En başta da bizim @"ozan DENİZ ETKİSİ" mesela. Kendisi 1997 yılından beri model inceleyen canlı bir fosildir

Son üç dört yıldır gözlemlediğimiz olay ise sistemin girmesine iki üç gün kala bile nerdeyse 180 derece değişimler. Sonuçta bizde sadece halihazırdaki model ve verileri yorumlama yeteneği veya bilgisi var uzun vade tahminciliği yeteneği dışında. Şimdi böyle bir durumda kendi yaşadığın hüsrana mı üzülürsün, etrafına verdiğin bilgilerin tutmayınca onların gözündeki güvenilirsizliğin zedelenmesine mi? Bu forum işine girdikten sonra buradaki onbinlerce kişinin sevinç ve hayallerine gem vurmak en büyük korkum. Kendim ve ailemdeki hayal kırıklığını atlatabiliyorum bir şekilde ama tanımadığınız insanlar, size güven duyup çocuğuyla kartopu oynama hayalleri kuran ve çocuklarına bu yeni durumun açıklamasını dahi yapamayacak insanların hayal kırıklığını atlatabilmek inanın çok zor. Sonuçta bu işten hiçbir kazancımız yok, sadece bu işi bilenleri keşfettiğim ilk günlerdeki heyecanı ve kar haberi beklentilerini şimdiki bilgimle o çaresiz ne olacak acaba diye bekleyen insanlara bilgi vermek gibi bir düstur edinmekti tek amacımız burada yorum ve tahminler yaparken. Sonuçta başarılı olduğumuz ölçüde güven duyulan insanlar oluruz bu konuda.

Peki ne oldu da bu modeller bu kadar tutarsız oldu?  Bu kadar teknoloji ilerlemesine rağmen her geçen gün daha da geriye gider olduk. Benim tahminim modellerin çözünürlüğü arttı ve girdi miktarları çoğaldı. En ufacık ayrıntılı girdi hatası geçen gün Cem Rıdvan abimizin dediği gibi,  kelebek etkisiyle bir  anda basınç konumlarının modellemede yanlış çözümlendiği anlaşılıyor herhalde,  farklı girdilerle,  farklı sonuçlar elde ediliyor.  Sonuçta atmosferdeki hava olayları üç gün kala karar değiştirmiyor. Değişen şey,  bunu çözümleyemeyen modeller.

Forum Atmosfer kurulduğundan beri hatta kendi mi bildim bileli uzun vade de hiç konu açmadım. Bu sene bir ilki yapıyorum ve uzun vade de yaşanabilecek atmosfer olaylarını düşünerek değil de sizler ile paylaşarak yapmak istedim....
Şimdi bu güncel verilerin sürekli olarak değişime açık olması öngörülere yanıltıcı tarafı biz tahminci yazarlar için en zor kısımdır.Ancak bu işe gönül verdiysek bazen riskli tarihler vermek zorundayız...

10 hPa stratosfer Sıcaklığını bir göz atalım...



Mevsim normallerine göre fazla ısınan soğuk kalan kısmı küme şeklinde tam kuzeyimizde birikmiş olan -72 derecelik sıcaklığına aykırı olarak, Sibirya dan kıta Amerika üzerinde doğru yürüyen -12 derece ile -20 derecelik ısınan bir Stratosfer var.

Takriben 10 şubat civarına kadar böyle gidecek olan Stratosfer sıcaklık olayından şunu çıkarabiliriz. Kutbi girdap, ısınan kutup noktasında fazla toplanamadan soğukların güney enlemlere kaçırmasına sebep olacaktır...

AO ve NAO verilerine baktığımızda;





Kuzey Atlantik Salınımı 15 günlük vade de coğrafya konumumuz için uygun konumunu almış [ +1 ]
Atlantik Salınımı - 2 negatif yolunda

Şu değişime açık olan verilere göre ve birazda tecrübeye dayalı olarak 10 şubat civarı bir sistem olasılığımız var.


Ancak benim Final olarak adlandırdığım ve etkili olmasını beklediğim asıl sistem 20 Şubat civarı.
Toplamda 25 gün öncesinden tahmin mi olur diye miyavlayan kedileri duyar gibiyim İşin şakası bir yana bu tahmini mi dediğim gibi düşünerek değil sizler ile yazarak paylaşmak istedim..
Aralık ayının başından bu güne 0 izoterminin üzerine bir iki gün çıkmış, gelen her sistemin en az 850 hPa da -10C ortalaması ve sezon başından beri efsane vereceğim diye bağıran sinoptiği son olarak da yukarıda bahsettiğim Stratosfer sıcaklıklarını göz önüne aldığımızda verdiğim tarihin çokta ütopik olmadığını düşünebiliriz...

Mevlam utandırmasın...